مبارزه با گسترش زبان دری (فارسی) در افغانستان
وزارت فرهنگ افغانستان سعی به محدود کردن گسترش استفاده از زبان فارسی دری, که به زبان تاجیکی و ایرانی نزدیک است, در مقابل زبان پشتون دارد.
لینکها به ترتیب زمان مرتب شدهاند:
استجواب وزیر فرهنگ افغانستان به دلیل اقداماتش علیه زبان فارسی (بی بی سی فارسی)
ـ۵۷ کلیک
www.bbc.co.uk
کمیسیون فرهنگی پارلمان افغانستان، وزیر اطلاعات و فرهنگ را به دلیل اقدامات اخیرش در مورد زبان فارسی، 'استجواب' کرد. شش اعتراض در دستور کار کمیسیون فرهنگی قرار داشت که در این جلسه، فقط در دو مورد تصمیم گیری شد و بقیه به جلسه دیگری موکول شد. کمیسیون امور فرهنگی و دینی مجلس نمایندگان افغانستان هفته گذشته اعلام کرد که عبدالکریم خرم وزیر اطلاعات و فرهنگ را به دلیل "اقداماتش علیه زبان فارسی" استجواب می کند. این اقدامات، شامل مجازات سه کارمند تلویزیون به خاطر کاربرد واژه های فارسی دانشگاه و دانشکده، تغییر تابلوی وزارت اطلاعات و فرهنگ از فارسی به پشتو و انگلیسی، تغییر نام نگارستان ملی به گالری ملی، برخی تغییرات زبانی در برنامه های تلویزیون ملی و نامگذاری برخی محلات کابل می شود.
وزیر فرهنگ افغانستان، سُرنا را از سَر گشادش پُف کرده است
ـ۴۰ کلیک
www.noma-afg.org
دکتر محمداکرم عثمان، داستان نویس مشهور افغانستان در گفت وگو با رادیو «دویچه وله» آلمان، رفتار ضدفرهنگی کریم خرم، وزیر فرهنگ افغانستان را در پارسی ستیزی، به باد انتقاد گرفت. به گفته وی، «جناب محترم وزير اطلاعات و فرهنگ سرنا را از سر گشادش پف کرده است... از ديد من، اين حرکت ايشان شايد نوعی برگشت باشد به گذشته... يعني برگشت به قرون وسطي، به دوران جهالت... از طرف ديگر باز هم از آقاي وزير (باید) شکرگزار بود که حکم اعدام اين سه خبر نگار را صادر نکرده اند و آنها را سزاوار مجازات بيشتر ندانسته اند...». به بیان دکتر عثمان، «آقاي وزير بايد بدانند که فارسي از دري هيچگونه فرقي ندارد، و صدها نمونه زنده ما در ديوان حافظ ، در تاريخ بيهقي و در مثنوي مولانا داريم که بطلان نظر آقاي وزير را ثابت ميکند. براي شخص خود من گريه آور است و يقينآ تعدادي از روشنفکران افغانستان با من همنوا خواهند بود که نبايد تحت تأثير جهل مرکب و تعصبات از اين دست، ما فرهنگ خود را و افتخارات خود را و گذشته خود را در عرصه ادبيات و فرهنگ تقديم ديگران نماييم».
دولت افغانستان در مقابل پارسی ستیزی وزیر فرهنگ مجبور به موضع گیری شد
ـ۵۹ کلیک
noma-afg.org
برخی از تحلیلگران این تصمیم شورای وزیران را به خاطر نگرانی دولت از استیضاح وزیر فرهنگ توسط پارلمان و کاهش اعتراضات رو به افزایش مردم می دانند. روز گذشته شنیده شد برخی از نمایندگان پارلمان در حال رایزنی هستند تا وزیر فرهنگ را به جای استجواب، استیضاح نمایند
سانسور سرویسهای وبلاگنویسی در افغانستان
ـ۲۵ کلیک
www.kabuli.org
نوشتهای از وبلاگ سهراب کابلی (نسیم فکرت): افغان تلكام، دو سرويس وبلاگ نويسى فارسى را فلتر كرده است: پرشين بلاگ و بلاگفا. اكثر وبلاگهاى افغانستان از اين دو سرويس وبلاگنويسى استفاده مىكنند و همه آن وبلاگها هم به زبانى فارسى درى هستند نه پشتو. در پى فرهنگ ستيزى و مبارزه عليه زبان فارسى درى توسط عبدالكريم خرم وزير اطلاعات و فرهنگ، اميرزى سنگين وزير مخابرات هم تصميم گرفته است آنعده از سايتهاى كه به زبان فارسى پخش مىشوند، در افغانستان سانسور كند. جالب است که سایتهای پورنوگرافی و سکسی همه بازند اما سایتهای فارسی را فلتر میکنند. پرواضح است كه اين كار از طرف وزارت مخابرات يك امر تصادفى نبوده بلكه با هماهنگى قبلى با وزير اطلاعات و فرهنگ صورت گرفته است ورنه چرا اميرزى سنگين قبلا اقدام نكرده بود.
پارسی می خوانم، پارسی می گویم، پارسی می نویسم، پارسی می میرم
ـ۸۳ کلیک
kelkin.net
....هیچ باد و باران و هجمه ای نمیتواند به کاخ بلند فرهنگ پارسی گزند رساند؛ چون این سرزمین با این فرهنگ پدید آمده و رشد کرده و بالیده و خون پارسی در رگ و ریشه مردمانش جاری است، هرچند به زبانه ای دیگری سخن بگویند یا از تبار دیگری جز پارسیان باشند. مگر افغانستان را در جهان با زبان پشتو میشناسند که این بی خردان، بیهوده بر طبل پشتونگرایی میکوبند؟ ....
شرکت مخابراتی «افغان تلکام» نیز به جبهه پارسی ستیزی در افغانستان پیوست
ـ۳۱ کلیک
www.noma-afg.org
از دو ماه پیش به این سو شرکت مخابراتی «افغان تلیکام» دو سرور ارائه دهنده خدمات وبلاگ نویسی فارسی، «پرشین بلاگ» (www.persianblog.com) و «بلاگفا» (www.blogfa.com) را به روی مشترکینی که از خدمات اینترنتی این شرکت استفاده می کنند، فیلتر کرده است. در تمام شهرهای افغانستان مشترکین استفاده کننده از خدمات اینترنتی شرکت افغان تلکام، نمی توانند به هیچیک از وبلاگ های فارسی که در پرشین بلاگ و بلاگفا ایجاد شده اند، دسترسی داشته باشند. سرانجام وقتی شکایت های عده ای از مشترکین افغان تلکام در کابل به نتیجه نرسید، آنان مجبور شدند موضوع را به صورت جدی تر پیگیری کنند. به همین منظور آنان مستقیما به «میرویس خان» مدیر تخنیکی این شرکت مراجعه کردند اما وی نیز جواب روشن و قانع کننده ای به آنان نداد. تا اینکه برخی افراد و منابع نزدیک به این شرکت به صورت غیر رسمی فاش کردنده اند که سرویس دهنده پرشین بلاگ و بلاگفا عمدا و آگاهانه از سوی مسئولین شرکت افغان تلکام فیلتر و بسته شده اند. دلیل این فیلترینگ، نگرانی مسئولین شرکت افغان تلکام از گسترش و ترویج «زبان فارسی ایرانی» عنوان شده است.
به کارگیری زبان فارسی ممنوع!
ـ۱۱۰ کلیک
afghanpaper.com
... واژه "خرم" را از کدام قاموس برداشتی و به عنوان تخلص برای خود انتخاب کردی؟ خرم یک واژه ناب پارسی است پس بهتر است اول از تخلص خویش آغاز کن که هر روز در رسانه ها به عنوان "خرم" مطرح می شوی، این کار یعنی ترویج کلمات خلاف "اصول فرهنگی و اسلامی"! باید اول خود را مجازات و جریمه نمایی و "تخلف" را در کارنامه خود ثبت کن بعد دیگران را! ...... بخش کامنتهای لینک را هم مطالعه کنید.
مجازات زبان فارسی در افغانستان
ـ۳۵ کلیک
radiozamaaneh.com
هرچند قبل از این نیز وزارت اطلاعات و فرهنگ جمهوری اسلامی افغانستان بزرگترین دغدغه خود را از بکار گیری "واژههای فارسی" در رسانههای این کشور به گونه شفاهی اعلام داشته بود اما این نخستین بار است که وزارت اطلاعات و فرهنگ جمهوری اسلامی افغانستان با ارسال نامهی رسمی به رادیو تلویزیون محلی بلخ "بصیر بابی" خبرنگار این رسانه محلی را که در عین حال برای تلویزیون ملی افغانستان از شهر مزارشریف گزارش تهیه میکرده است، به علت استفاده "واژههای فارسی" به جای "واژههای پشتو" نظیر "پوهنزی" (دانشکده) یا "پوهنتون" که در فارسی "دانشگاه" میشود را خلاف اصول و فرهنگ اسلامی و افغانی خواند و او را از کار برکنارساخته و دو تن از بلند پایگان این رسانه محلی را در همین پیوند "مجازات نقدی" کرده است. از میان زبانهای پشتو، دری، ازبکی، ترکمنی، بلوچی، پشهيی، نورستانی، پاميری و ساير زبانهای رايج درکشور، پشتو و دری زبانهای رسمی دولت افغانستان میباشند. این متن مادهی شانزدهم قانون اساسی افغانستان است که دولت افغانستان را برای تقویت و انکشاف همه زبانها در این کشور مکلف ساخته است. اما مشکل در کجاست؟ وزارت اطلاعات و فرهنگ جمهوری اسلامی افغانستان تاکید برآن دارد که در قانون اساسی افغانستان زبان دری به رسمیت شناخته شده است نه فارسی (که وزارت اطلاعات و فرهنگ آن را ایرانی میخواند).
تظاهرات فارسیزبانان افغانستانی مقیم لندن، در مقابل سفارت افغانستان (در اعتراض به اقدامات وزیر فرهنگ افغانستان)
ـ۱۵۰ کلیک
uk.youtube.com
طبق تخمین کتابچهٔ سیا (CIA World Factbook)، زبان فارسی زبان اول ۵۰٪ مردم افغانستان است (بیشتر از پشتو که زبان اول ۳۵٪ مردم افغانستان است) و طبق قانون اساسی افغانستان، زبان فارسی (دری) یکی از دو زبان رسمی افغانستان است و مکاتبات رسمی میتواند به یکی از این دو زبان باشد. کریم خرم (که به تازگی وزیر فرهنگ افغانستان شده است) اقداماتی را در جهت تضعیف موقعیت زبان فارسی (دری) انجام داده است که از آن جمله حذف زبان فارسی (دری) از وبسایت وزارتخانه است. در تازهترین اقدام او ، یکی از خبرنگاران تلویزیون ملی افغانستان به جرم به کار بردن کلمهٔ «دانشگاه» از کار برکنار شده است (ادعا کردهاند که «دانشگاه یک واژهٔ ایرانی است و او باید واژهٔ پشتوی «پوهنتون» را به کار میبُرد). بسیاری، اقدامات او را یادآور قومگرایی پشتونها و فارسیستیزی در دوران حکومت نادرشاه، ظاهرشاه و محمد داوود میدانند. در اعتراض به او، در ۱۵ فوریه ۲۰۰۸ جمعی از فارسیزبانان افغانستان در مقابل سفارت افغانستان در لندن جمع شدند.
پارسی می خوانم، پارسی می نویسم، پارسی می گویم، پارسی می میرم
ـ۵۱ کلیک
www.kelkin.net
یک شنبه 21 دلو (بهمن) اعلام شد که مقامات وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در بلخ، در نامه ای به تلویزیون محلی این ولایت گفته اند دکتر ذبیح الله فطرت، رییس رادیو و تلویزیون بلخ، داوود احمدی، مدیر اطلاعات عمومی این رسانه و بصیر بابی، گزارشگر محلی تلویزیون در مزارشریف را به دلیل کاربرد واژه های پارسی “دانشجو، دانشگاه و دانشکده”، به جای واژه های عربی و پشتوی محصل، پوهنتون و پوهنزی، تنبیه کرده اند. مقامات اطلاعات و فرهنگ افغانستان، استفاده از این واژه ها را “کلمات خلاف اصول فرهنگی و اسلامی” خوانده و گفته اند که آقای بابی خواسته که قصداً “زبان بیگانه” را در افغانستان ترویج کند. در پی این رفتار، موجی از اعتراض و انتقاد به وزارت یادشده و شخص وزیر آغاز شده است و فرهنگیان و مردم افغانستان خواهان برکناری وی و پایان دادن به این رفتارهای ضدفرهنگی هستند.
