بالاترین

دموکراسی، پای درخت استقلال و اقتدار قربانی شد / گفتگوی نیک آهنگ کوثر با رامين جهانبگلو  ـ۷۳ کلیک

radiozamaaneh.com

‌روشنگری از بالا موجب شده که ما به سبک آتاترکی یا رضا شاهی، به دنبال ایجاد یک تجدد آمرانه و ایجاد یک دولت مقتدر و مرکزی باشیم. و روشنگری از پایین، طبیعتاً ایجاد احزاب سیاسی و پایان دادن به یک نوع خودکامگی سیاسی بود. بعد این‌جا همان مساله‌ی پیشبرد برنامه‌ی ترقی ایران مطرح می‌شود که از نظر خیلی از آن‌ها، روشنگری از بالا، همراه با یک روشنگری از پایین است و ما باید قبول کنیم که مساله‌ی آن‌ها، همان‌طور که خودشان هم گفتند، اخذ اصول نظم غربی است و آن چیزی است که هم فروغی و هم میرزا ملکم خان قبل از او، درمورد آن به‌صورت جدایی دو اختیار صحبت می‌کند، یعنی جدایی بین قوه مقننه و مجریه. این فکر در ایران بعد از انقلاب هم هست. خب، خیلی‌ها می‌روند و ممکن است با دولت‌ها هم همکاری و حکومت‌ها هم همکاری کنند، ولی در پس ذهن‌شان و بعدها در آثارشان می‌بینیم که دارند در مورد جدایی این دو اختیار صحبت می‌کنند، یا شاید در مورد جدایی بین مفهوم ملیت و شریعت هم حرف می‌زنند که در آن زمان هم بحث شده.مساله‌ی آزادی و آزادی اندیشیدن برای آن‌ها (روشنفكران)، یک مساله‌ی حیاتی شده. مساله‌ی ایرانیت برای آن‌ها، یک مساله‌ی حیاتی است، ولی مساله‌ی ایرانیت و مساله‌ی تجدد‌خواهی یا بگوییم مدرنیته را در ارتباط با مساله‌ی کثرت‌گرایی یا پلورالیسم و مساله‌ی آزادی اندیشه مطرح می‌کند، چه روشنفکری دینی و چه روشنفکری عرفی. اتفاقاً جالب است. برای این‌که شما بعد از مشروطه هم با تمام گرفتاری‌ها و بحث‌هایی که میان پیروان شریعت هست، کسانی که مشروطه‌خواه هستند و عرفی فکر می‌کنند، برخی از این‌ها برای هم یک احترامی قائل هستند. درست است که افرادی مثل شیخ فضل‌الله نوری اعدام می‌شوند و به نظر من یک اتفاق بزرگ تاریخی است که در آن دوره می‌افتد، ولی به هرحال می‌بینیم که خیلی‌ها هم خشم و تهمت و افترا و تکفیر را می‌گذارند کنار و می‌خواهند که با تساهل این کار را انجام بدهند. این درست بحثی است که ما امروزه در ایران داریم. یعنی این‌که روشنفکران دینی و غیردینی فکر کردند که بحث اصلی‌شان، فراسوی مساله‌ی شریعت و عرف، چه مساله‌ای است. ‌من فکر می‌کنم که روشنفکران دینی و غیردینی، با همدیگر به یک توافقی رسیدند که مساله‌ی اصلی‌شان، پلورالیسم و دموکراسی و تساهل و تسامح است. به این معنی که برای هم بتوانند احترام قائل بشوند و بتوانن...

توسط Honeyasali در بخش سیاست داغ شده ۱۰ ماه قبل فرستاده شده ۱۰ ماه قبل ۱ نظر